با روی کار آمدن دولت یازدهم تلاش بسیاری شده تا از ظرفیتهای گوناگون مناطق آزاد اقتصادی استفاده شود و سرمایهگذاران بخشهای مختلف اقتصادی را برای سرمایهگذاری به مناطق آزاد سوق دهیم.
خوشبختانه در طول سه سالی که گذشته توانستهایم در باره ایجاد صنایع بزرگ نظیر پتروشیمی، فولاد و خودرو مذاکراتی با صاحبان سرمایه داشته باشیم و آنها را مجاب کنیم تا در مناطق آزاد کشور اقدام به سرمایهگذاری کنند.
اگرچه در جذب سرمایههای خارجی به دلیل وجود تحریمها و پاره ای از مشکلات بینالمللی اندکی کند پیش می رویم اما موفق شدیم برخی سرمایهداران داخلی را تشویق کنیم که سرمایههای خود را به این مناطق بیاورند و به دنبال صنایعی بروند که سود آن تضمین شده باشد و بتوانند از محل صادرات محصولات خود، به تولیدی رقابتی و غیر رانتی دست یابند.
صنعت پتروشیمی به عنوان یکی از صنایع مهم، توانسته سهم بالایی را در مناطق آزاد اقتصادی نظیر اروند، چابهار و ارس به خود اختصاص دهد و سرمایهگذاران با رغبت بالایی به سمت سرمایهگذاری در این صنعت بیایند.
هم اکنون چند واحد پتروشیمی که در دولتهای گذشته موافقت اصولی آنان صادر شده بود در حال فعالیت هستند و به بهرهبرداری رسیدهاند و چند واحد دیگر نیز قرار است با سرمایهگذاری شرکتهای ایرانی به بهرهبرداری برسد.
از ابتدای کار دولت یازدهم حدود 35 مجوز ساخت واحدهای پتروشیمی صادر شده است تا در مناطق مختلف آزاد کشور سرمایهگذاری کنند و بتوانند برای آن مناطق افزون بر رونق اقتصادی اشتغالزایی کنند.
در این میان سهم منطقه آزاد اقتصادی ارس از همه مناطق بالاتر بوده است و سرمایهگذاران زیادی وارد این منطقه شدهاند تا سنگ بنای برخی از واحدهای پتروشیمی کشور را بنیان نهند. آنچه که در این میان مهم است اینکه سرمایهگذاران به خوبی میدانند که خوراک مورد نیاز خود را یا باید از داخل ایران و از طریق وزارت نفت تامین کنند یا با مراجعه به بازارهای بینالمللی اقدام به تامین خوراک خود کنند تا در فضایی رقابتی و بدون رانت و یارانه به تولید انواع محصولات پتروشیمی بپردازند.
این واحدها به محض تولید نیز محصولات خود را در بازارهای رقابتی عرضه میکنند و به دنبال بازارهایی خواهند بود که بتوانند در بلند مدت راهبرد خود را در آن تعریف کنند و به فعالیت بپردازند. در حقیقت آنچه که در مناطق آزاد اقتصادی در جریان است، رغبت سرمایهگذاران داخلی برای ایجاد واحدهای پتروشیمی است که از 35 موافقت اصولی صورت گرفته تعدادی به بهرهبرداری رسیدهاند و تعدادی دیگر در حال انجام کار هستند که بهزودی
بهرهبرداری خواهند شد.
به نظر میرسد با توجه به حضور سرمایهگذاران در صنعت پتروشیمی، در آیندهای نه چندان دور شاهد آن باشیم که مجتمعهای پتروشیمی حاضر در مناطق آزاد بتوانند با تولید رقابتی خود، در جای جای بازارهای جهانی حضور یابند و برای خود بازارهایی را دست و پا کنند.
اکبر ترکان
دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی